Inzko qal li l-Bożnija-Ħerzegovina bħalissa tinsab f’nofs il-pandemija l-ġdida tal-coronavirus tal-2019. Għalkemm għadu kmieni wisq biex issir valutazzjoni komprensiva, s’issa, il-pajjiż jidher li evita t-tifqigħat mifruxa u t-telf kbir ta’ ħajjiet li sofrew pajjiżi oħra.
Inzko stqarr li għalkemm iż-żewġ entitajiet politiċi l-Bożnija-Ħerzegovina u l-entità Serba Bożnijaka r-Repubblika Srpska ħadu miżuri bikrija xierqa u esprimew ir-rieda tagħhom li jikkooperaw mal-istati, fl-aħħar ma rnexxilhomx. Jidher li ġie stabbilit mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni xieraq biex jirrispondi għall-epidemija, u għadu ma tnediex pjan nazzjonali biex itaffi l-impatt ekonomiku.
Inzko qal li f’din il-kriżi, il-komunità internazzjonali pprovdiet assistenza finanzjarja u materjali lill-livelli kollha tal-gvern fil-Bożnija-Ħerzegovina. Madankollu, l-awtoritajiet tal-Bożnija-Ħerzegovina s’issa ma rnexxilhomx jilħqu ftehim politiku dwar kif għandhom iqassmu l-assistenza finanzjarja mill-Fond Monetarju Internazzjonali. Waħda mill-akbar sfidi li qed jiffaċċja l-pajjiż hija kif jistgħu jiġu minimizzati r-riskji ta’ korruzzjoni relatati mal-ġestjoni tal-assistenza finanzjarja u materjali internazzjonali.
Huwa qal li għalkemm l-awtoritajiet tal-Bożnija-Ħerzegovina jridu jinvestigaw u jittrattaw l-allegazzjonijiet, nirrakkomanda bil-qawwa li l-komunità internazzjonali tistabbilixxi mekkaniżmu mħaddem mill-komunità internazzjonali biex issegwi d-distribuzzjoni tal-assistenza finanzjarja u materjali tagħha biex tipprevjeni l-profitt.
Inzko qal li l-Kummissjoni Ewropea kienet diġà stabbiliet 14-il qasam ewlieni li fihom il-Bożnija-Ħerzegovina trid titjieb. Bħala parti mill-proċess ta’ diskussjoni dwar is-sħubija tal-Bożnija-Ħerzegovina fl-UE, fit-28 ta’ April, il-Bureau tal-Bożnija-Ħerzegovina ħabbar it-tnedija ta’ proċeduri biex jiġi implimentat xogħol relatat.
Inzko qal li l-Bożnija-Ħerzegovina kellha elezzjoni presidenzjali f'Ottubru 2018. Iżda għal 18-il xahar, il-Bożnija-Ħerzegovina għadha ma ffurmatx gvern federali ġdid. F'Ottubru ta' din is-sena, il-pajjiż għandu jorganizza elezzjonijiet muniċipali u qed jippjana li jagħmel dan l-avviż għada, iżda minħabba l-falliment tal-baġit nazzjonali tal-2020, it-tħejjijiet meħtieġa għall-elezzjoni jistgħu ma jibdewx qabel l-avviż. Huwa jittama li l-baġit regolari jiġi approvat sa tmiem dan ix-xahar.
Inzko qal li Lulju ta’ din is-sena se jkun il-25 anniversarju tal-ġenoċidju ta’ Srebrenica. Għalkemm l-epidemija l-ġdida tal-kuruna tista’ tikkawża li l-iskala tal-attivitajiet kommemorattivi titnaqqas, it-traġedja tal-ġenoċidju għadha mdawra fil-memorja kollettiva tagħna. Huwa enfasizza li, skont is-sentenza tat-Tribunal Internazzjonali għall-Eks Jugoslavja, ġenoċidju seħħ fi Srebrenica fl-1995. Ħadd ma jista’ jbiddel dan il-fatt.
Barra minn hekk, Inzko stqarret li Ottubru ta’ din is-sena huwa l-20 anniversarju mill-adozzjoni tar-Riżoluzzjoni 1325 tal-Kunsill tas-Sigurtà. Din ir-riżoluzzjoni importanti tafferma r-rwol tan-nisa fil-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-kunflitti, il-bini tal-paċi, iż-żamma tal-paċi, ir-rispons umanitarju u r-rikostruzzjoni wara l-kunflitt. Novembru ta’ din is-sena mmarka wkoll il-25 anniversarju tal-Ftehim ta’ Paċi ta’ Dayton.
Fil-massakru ta’ Srebrenica f’nofs Lulju 1995, aktar minn 7,000 raġel u tifel Musulman inqatlu bil-massa, u b’hekk sar l-aktar atroċitajiet serji fl-Ewropa mit-Tieni Gwerra Dinjija. Fl-istess sena, il-Kroati Bożnijaċi Serbi, Kroati u Musulmani li kienu qed jiġġieldu fil-Gwerra Ċivili Bożnijaka ffirmaw ftehim ta’ paċi f’Dayton, Ohio taħt il-medjazzjoni tal-Istati Uniti, fejn qablu li jissospendu għal tliet snin u tmien xhur, li rriżulta f’aktar minn 100,000 ruħ. Gwerra mdemmija li qatlet. Skont il-ftehim, il-Bożnija-Ħerzegovina hija magħmula minn żewġ entitajiet politiċi, ir-Repubblika Serba tal-Bożnija-Ħerzegovina, li hija ddominata minn Musulmani u Kroati.
Ħin tal-posta: 25 ta' Lulju 2022